Ambitieus, Moe, Burnout, Plezier, Flow

Ambitieuze mensen betalen veel voor groei

Vele mensen mocht ik begeleiden bij hun groei. De meesten van hen waren ambitieus, wilden graag leren, zichzelf verbeteren, vooruitgaan en eruit halen wat erin zit. Onderzoek naar de drijfveer van deze ambitieuze mensen leverde mij nieuwe inzichten op. Waarvan de belangrijkste: 

Ambitieuze mensen betalen veel voor groei!

Achter ambitie zit vaak de gedachte te moeten verbeteren

De drijfveer achter ambitie is vaak groei. Waar ik achter kwam is dat de meeste mensen zeiden dat ze gewoonweg beter wilden worden: “Het kan altijd beter” of “Stilstand is achteruitgang”. Maar in werkelijkheid was stilstaan of niet verbeteren geen optie. Herken je dat?

Maar als je niet stil mag staan, dan moet je dus voortdurend vooruitgaan. En dan verandert jezelf willen verbeteren in een jezelf voortdurend moeten verbeteren. Wat zeg je dan impliciet over jezelf als je beter moet worden?

Moeten verbeteren omdat je denkt ‘niet goed genoeg’ te zijn

Als je beter moet worden zeg je impliciet dat er nu iets niet goed (genoeg) is of dat je ergens last van hebt en dat is niet ok. Het uitgangspunt is dan ook ‘niet ok’ of ‘niet voldoende’, wat zich dieper vertaald in ‘ik ben niet goed (genoeg)’. 

En als de groei of verbetering dan heeft plaats gevonden, sta je daar niet echt bij stil, want je moet door met vooruitgaan. De groei voelt dan ook nooit goed genoeg en ontstaat er vanuit dit model nooit een gevoel van voldoening. Deze gedachte zie ik ook vaak terug in organisaties die continu moeten verbeteren.

Ambitieuze mensen hebben het ‘ik ben niet goed genoeg’ principe vaak praktisch vertaald in “ik moet me bewijzen om goed genoeg te zijn”. De meest extreme vertaling is: “ik moet alles nu 100% goed kunnen, om goed genoeg te zijn”. Maar voordat ze zichzelf de kans geven om ‘…’ te ervaren, zijn ze alweer bezig met het volgende doel. De voldoening wordt nooit ervaren, waardoor de gedachte “ik ben niet goed genoeg” in stand blijft.

Nou is er niks mis met de wil om te groeien met ambitieus willen zijn, maar als het een ‘moeten’ wordt, dan ontnemen we onszelf de ruimte om stil te staan, om te ontspannen in en genieten van wat we al hebben bereikt. En precies dat is nodig om genoegdoening te ervaren, om tevreden te zijn.

De lat altijd hoger leggen, betekent dat je voortdurend onder druk functioneert. Dat kan een mens tijdelijk prima aan, maar niet voortdurend. Dan raken we door onze energie heen en branden op. 

Groeien vanuit flow is bestendiger op lange termijn

Veel bestendiger op lange termijn is het opereren vanuit een flow toestand. De toestand waarin alles lukt en alles als vanzelf lijkt te gaan. Dat levert namelijk ook groei op maar is veel ontspannender waardoor je langer gezond door kunt gaan.
Om in flow toestand te geraken, moeten we ruimte bieden aan twee ogenschijnlijk tegenovergestelde waarden: uitdagingen aangaan (groeien) en ontspannen in (vertrouwen op) wat we al kunnen. Ofwel het spanningsveld managen tussen dat wat al lukt en dat wat nieuw is. Als je tussen deze twee waarden het juiste spanningsveld weet te vinden, dan levert dat een zgn. flow toestand op. Een toestand waarin alles lukt en als vanzelf lijkt te gaan.

Wat daarvoor nodig is, is een ander model om te groeien. Eerst maar eens stilstaan en reflecteren en zien volgens welk model jij groeit. Wat is hier goed aan en waar heb je last van? Verdieping in plaats van verbreding dus. Dan ontstaan er vanzelf andere modellen om te groeien, die minder energie kosten en meer vertrouwen en plezier opleveren.

Geen blog meer missen?

Schrijf je in voor de nieuwsbrief!

"Today is a good day starting to feel better!"